Wie zijn energiecontract de afgelopen twee jaar niet onder de loep heeft genomen, betaalt waarschijnlijk te veel. De energiemarkt is flink veranderd, en dynamische contracten staan bij steeds meer huishoudens op de radar. Maar is zo'n contract ook voor jou slim, of kun je beter vasthouden aan een traditioneel vast tarief?
Wat is een dynamisch energiecontract precies?
Bij een dynamisch energiecontract betaal je elke dag een ander tarief voor stroom en gas. Die tarieven worden bepaald door de groothandelsmarkt, en kunnen per uur sterk schommelen. Zo is stroom op zonnige dinsdagmiddagen soms bijna gratis, terwijl je op koude winteravonden juist veel betaalt.
Je hebt voor zo'n contract een slimme meter nodig, die elke 15 minuten je verbruik doorgeeft. Op basis daarvan wordt je rekening berekend. Het verschil met een vast of variabel contract is aanzienlijk. Bij een vast tarief weet je van tevoren precies wat je per kWh betaalt. Dat geeft rust, maar ook een risico-opslag: de leverancier bouwt een buffer in voor onzekerheid. Bij een dynamisch contract betaal je die buffer niet.
Voor wie werkt het het best?
Een dynamisch contract werkt alleen goed als je je verbruik kunt aanpassen aan de markt. Concreet: je gooit de wasmachine aan als de stroom goedkoop is, en laadt je elektrische auto op als er veel wind staat en de prijs laag is. Heb je zonnepanelen, een warmtepomp of een thuisbatterij? Dan beschik je al over de tools om hiervan te profiteren.
Heb je geen van dit alles, en draai je de was gewoon als je er zin in hebt? Dan is het voordeel een stuk kleiner, en kan een dynamisch contract soms duurder uitvallen dan een normaal variabel contract. De Consumentenbond stelt het duidelijk: een dynamisch contract is het interessantst voor huishoudens die flexibel verbruiken. Dat is niet iedereen.
Wil je ook op andere vaste lasten besparen? Lees dan ook waarom je waarschijnlijk te veel abonnementen hebt - het levert gemiddeld meer op dan je denkt.
Hoeveel kun je besparen?
De cijfers zijn verleidelijk. Wie echt slim omgaat met een dynamisch tarief, kan tot €1.000 per jaar extra besparen ten opzichte van een standaard variabel contract. Dat is meer dan €80 per maand.
Maar dat is het maximum. De gemiddelde besparing ligt lager, ergens tussen de €150 en €400 per jaar voor een huishouden dat actief schakelt. Dat is nog altijd flink, zeker als je het afzet tegen de nul euro moeite die een vast contract kost.
Het dynamische tarief lag de afgelopen jaren zo'n 80% van de tijd onder het gemiddelde van vaste en variabele contracten. Dat is een sterk argument. Maar die andere 20% kan flink tegenvallen, met name in koude winterperiodes met weinig wind en weinig zon.
De nadelen die leveranciers niet uitleggen
Er zijn drie dingen die leveranciers niet altijd goed toelichten.
Ten eerste: je betaalt alsnog een inkoopvergoeding. Dat is een vast bedrag per kWh of m³ gas bovenop de marktprijs. Die vergoeding verschilt sterk per aanbieder. Vergelijk ze dus goed voordat je tekent, want juist hier zit het echte verschil.
Ten tweede: budgetteren wordt lastiger. Je weet niet van tevoren wat je maand gaat kosten. In de winter van 2021-2022 betaalden huishoudens met dynamische contracten opeens drie tot vier keer het normale tarief. Dat is een verhaal dat niemand wil herhalen, maar het kan.
Ten derde: de apps zijn niet altijd gebruiksvriendelijk. Om echt slim te besparen, moet je de uurtarieven bijhouden. Sommige aanbieders hebben handige apps of koppelingen met je thermostaat, maar bij anderen is de interface ronduit frustrerend. Vraag hier naar voor je overstap.
Welke aanbieders bieden dit aan?
In Nederland bieden onder anderen Tibber, Vandebron, Zonneplan en ANWB Energie dynamische contracten aan. De voorwaarden en inkoopvergoedingen lopen flink uiteen.
Let bij het vergelijken op:
- Hoogte van de inkoopvergoeding per kWh en m³
- Minimale contractduur - sommige zijn maandelijks opzegbaar
- Kwaliteit van de app en koppelmogelijkheden met slimme apparaten
- Klantenservice-beoordelingen bij onverwachte pieken
De ANWB heeft een overzichtelijke uitleg van wat je moet weten voordat je tekent, inclusief een vergelijkingstabel van bekende aanbieders.
Zo stap je over zonder achteraf spijt
Besluit je het te proberen, dan een paar praktische stappen om het goed te doen.
Controleer eerst of je een slimme meter hebt. Zonder kun je niet overstappen naar een dynamisch contract. Heb je die nog niet, dan installeert je netbeheerder hem kosteloos.
Vergelijk daarna minimaal drie aanbieders op de totale kosten, inclusief de inkoopvergoeding. Kies bij voorkeur een maandelijks opzegbaar contract, zodat je zonder boete terug kunt als het tegenvalt.
Koppel ten slotte je wasmachine, vaatwasser en eventuele laadpaal aan een app die automatisch schakelt naar goedkope uren. Dat is eenmalig werk; daarna doet het systeem het voor je. En als je ook je boodschappenbudget wilt aanpakken, biedt ons artikel over slimmer boodschappen doen nog eens twaalf bewezen manieren om honderden euro's per jaar te besparen.
Hoe meer je automatiseert, hoe meer je overhoudt. Met een beetje voorbereiding is een dynamisch energiecontract voor veel huishoudens de slimste stap die ze dit jaar kunnen zetten.