Je verdient een paar honderd euro bij met bijlessen, een weekendje oppassen of spulletjes verkopen op Vinted. Logisch dat je denkt: dat is toch te weinig om de Belastingdienst mee lastig te vallen. Helaas werkt het systeem niet zo. Bijverdienen naast een vaste baan valt bijna altijd onder een eigen belastingcategorie, met eigen tarieven en een eigen aangifteplicht. En in 2026 verandert er genoeg aan die tarieven om er nu even bij stil te staan.
Waarom een paar uurtjes bijverdienen toch belasting kost
Veel mensen denken dat bijverdienen pas telt als je officieel zzp'er bent met een inschrijving bij de KvK. Dat is een misverstand. Werk je structureel als freelancer, klusjesman, gastouder of bijlesdocent zonder ingeschreven te staan als ondernemer, dan valt dat inkomen onder een derde box-1-categorie: niet loon, niet winst uit onderneming, maar resultaat uit overige werkzaamheden. De KvK legt uit dat er geen algemene belastingvrije grens bestaat voor bijverdiensten, en het inkomen moet dus gewoon in je aangifte.
Het verschil met echt ondernemerschap is belangrijk, want niet elke bijverdienste maakt je automatisch zzp'er. Wil je weten waar die grens precies ligt? De Zelfstandigenwet stelt drie harde eisen aan zzp'ers, en de meeste mensen die af en toe bijverdienen voldoen daar niet aan.
Wat de fiscus resultaat uit overige werkzaamheden noemt
Onder deze categorie vallen onder meer: lesgeven buiten een dienstverband, schrijven van artikelen of recensies, optreden als muzikant of artiest, oppassen via een platform, en het beheren van een PGB voor een familielid. De gemene deler is dat je zelfstandig werk verricht, maar niet voldoet aan de eisen voor ondernemerschap zoals meerdere opdrachtgevers, een eigen website of investeringen in je bedrijf. De Belastingdienst omschrijft deze categorie zelf als werk waarbij je noch ondernemer, noch werknemer bent.
Het verschil met een hobby is dat je hier wél winst mee maakt, en dat je dus belasting betaalt over het verschil tussen inkomsten en gemaakte kosten. Rijd je voor je bijlessen heen en weer, dan trek je die kilometers eraf. Koop je materiaal voor je workshops, dan mag dat ook van de opbrengst af. Wat overblijft, is belast.
Dit betaal je in 2026 aan belasting
Voor 2026 gelden twee schijven in box 1: tot ongeveer 38.883 euro betaal je circa 35,70 procent, en daarboven loopt het tarief op naar 49,50 procent. Dat is ruim meer dan de 30 tot 37 procent die veel freelancers vaak als vuistregel reserveren, dus reken niet te optimistisch. Over je bijverdienste betaal je daarnaast geen zelfstandigenaftrek of mkb-winstvrijstelling, want die regelingen zijn voorbehouden aan echte ondernemers die aan het urencriterium voldoen.
Dat urencriterium is overigens zelf ook strenger geworden. Vorig jaar al daalde de startersaftrek van 2123 naar amper 10 euro, en dat laat precies zien in welke richting de fiscale voordelen voor kleine ondernemers bewegen: naar beneden.
Een praktisch gevolg is dat er bij bijverdienen op basis van resultaat uit overige werkzaamheden geen werkgever is die loonbelasting inhoudt. Je moet dat geld zelf opzij zetten. De meeste financieel adviseurs raden aan om tussen de 30 en 40 procent van wat je bijverdient apart te houden op een spaarrekening, specifiek voor de belastingaanslag.
De uitzondering: een echte hobby onder de 500 euro
Er is één uitzondering die het de moeite waard maakt om goed te kijken naar wat je doet. Verkoop je af en toe zelfgemaakte sieraden, help je buren tegen een kleine vergoeding, of verdien je incidenteel iets bij zonder enig winstoogmerk, dan kan dat als hobby worden gezien. Hobby-inkomsten tot ongeveer 500 euro per jaar hoef je in de regel niet aan te geven. Zodra je structureel en met enige regelmaat geld verdient, verschuift het al snel richting resultaat uit overige werkzaamheden, ook als de bedragen klein zijn.
De Belastingdienst kijkt hierbij vooral naar herhaling en opzet: eenmalig je oude fiets verkopen is anders dan elke maand spullen doorverkopen met winstoogmerk. Twijfel je, dan is het verstandiger om het gewoon op te geven. Een correctie achteraf, met rente en eventueel een boete, is vervelender dan een paar euro belasting vooraf.
Deze strengere controle hangt samen met een bredere trend. Ook bij zzp'ers kijkt de fiscus inmiddels veel kritischer mee, en dit checkt de fiscus om te zien of jij wel echt zzp'er bent. Diezelfde scherpere blik geldt voor bijverdiensten die eigenlijk structureel werk zijn.
Een rekenvoorbeeld dat het duidelijk maakt
Stel, je geeft naast je vaste baan bijles wiskunde en verdient daarmee 3.000 euro per jaar. Je maakt 200 euro reiskosten en koopt voor 150 euro lesmateriaal, dus je aftrekbare kosten zijn 350 euro. Je resultaat is dan 2.650 euro. Omdat je met je reguliere salaris al in de eerste schijf valt, wordt die 2.650 euro belast tegen 35,70 procent. Dat komt neer op ongeveer 946 euro aan inkomstenbelasting, plus de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw van 4,85 procent over het resultaat, zo'n 129 euro erbij.
Van je 3.000 euro bruto bijverdienste houd je dus netto ongeveer 1.925 euro over, nog voordat je kijkt naar eventuele gevolgen voor toeslagen. Dat is fors minder dan de meeste mensen verwachten wanneer ze cash ontvangen voor bijlessen of klussen, en precies daarom is het zo belangrijk om vooraf te reserveren in plaats van achteraf te schrikken.
Dit regel je het best vóór 1 maart
De aangifte inkomstenbelasting kun je indienen van 1 maart tot 1 mei, met uitstel mogelijk. Houd gedurende het jaar een eenvoudige administratie bij: wat je ontvangt, welke kosten je maakt en van wie het geld komt. Een simpel Excel-bestand of notitie-app is al genoeg, zolang je het consequent bijhoudt.
Verwacht je dat je bijverdienste dit jaar flink hoger uitvalt dan vorig jaar, vraag dan op tijd een voorlopige aanslag aan bij de Belastingdienst. Zo verdeel je het bedrag over maandelijkse termijnen in plaats van één grote rekening in mei, en voorkom je dat je achteraf voor een vervelende verrassing komt te staan. Bijverdienen blijft de moeite waard, maar alleen als je vooraf weet wat er netto overblijft.